Εργασία

Βρείτε από εγκυκλοπαίδειες, διαδίκτυο και όποια άλλη πηγή έχετε διαθέσιμη, Δήμους, κοινότητες, οικισμούς, τοπωνύμια, ποτάμια, λίμνες και ότι άλλο με την ονομασία "Άγιος Νικόλαος".
Στείλτε την εργασία για ανάρτηση.

Ο Αγιασμός των υδάτων στην Ορθόδοξη λατρεία

Στην Εορτή των Θεοφανίων στις 6 Ιανουαρίου πραγματοποιείται ο Μεγάλος Αγιασμός των υδάτων, σκοπός του οποίου είναι ο εξαγνισμός του νερού, αυτού του τόσο πολύτιμου στοιχείου της φύση.

Κατά την εκκλησία μας, η έναρξη της διαδικασίας του εξαγνισμού του φυσικού κόσμου έγινε με τη βάπτιση του ίδιου του Χριστού, ο οποίος καθαγίασε τα ύδατα. Τηρώντας την παράδοση των Εβραίων, σύμφωνα με την οποία εξομολογούνταν τις αμαρτίες τους στον Ιωάννη τον Πρόδρομο κι εκείνος χρησιμοποιώντας το νερό ως καθαρτήριο τους βάπτιζε κηρύττοντας την μετάνοια, ο Χριστός έκανε την αρχή για να χρησιμοποιούμε το νερό ως μέσο εξαγνισμού του κόσμου.

Η τελετή έχει πανηγυρικό χαρακτήρα σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Το γεγονός μάλιστα ότι η Ελλάδα αποτελεί Ναυτική χώρα, προσδίδει στον εορτασμό μεγαλύτερη μεγαλοπρέπεια. Οι ιερείς, οι τοπικές αρχές και ο απλός κόσμος πηγαίνουν στις κοντινές θάλασσες, σε λίμνες και ποτάμια, ενώ όταν αυτά δεν υπάρχουν, ο αγιασμός πραγματοποιείται συμβολικά σε μικρή κολυμπήθρα, δεξαμενή ή ακόμα και σιντριβάνι! Το σύμβολο της πίστης μας, ο Σταυρός, ρίχνεται στη θάλασσα και γίνεται έτσι το μέσο εξαγνισμού των υδάτων. Νέοι και νέες της περιοχής βουτούν στο νερό για να τον πιάσουν και να πάρουν την ευλογία του!

Η Ελευθερία για την εικόνα

Η εικόνα

Μοιάζει να είναι αντίγραφο λαϊκής ζωγραφιάς. Την υπογράφει ο ζωγράφος Θέμις Ματθαιάκης που όπως έμαθα, είναι συνεργάτης του περιοδικού «Αμάλθεια».
Στη ζωγραφιά αυτή συνδυάζεται η Χριστιανική Πίστη με την Αρχαιοελληνική Μυθολογία.
Πάνω σ’ ένα τρικάταρτο καράβι, ο Χριστός ευλογεί και καθαγιάζει την τρικυμισμένη θάλασσα. Η μορφή με το στέμμα πάνω στη θάλασσα συμβολίζει τον υδάτινο κόσμο και νομίζω ότι είναι ο Ωκεανός, η αρχαιότερη θαλάσσια θεότητα της Ελληνικής Μυθολογίας. Στην αρχαία τέχνη, παριστάνεται συνήθως σαν γέρος γενειοφόρος, ημίγυμνος, καθισμένος σε ανάκλιντρο του οποίου το στρώμα αποτελούσε η επιφάνεια της θάλασσας. Η επιγραφή λέει: «ΣΕ ΦΡΙΤΟΥΣΙΝ». Δηλαδή «Εσένα φοβούνται». Εννοώντας ότι τα στοιχεία της Φύσης υποτάσσονται στη δύναμη του Χριστού.
Επομένως μπορούμε να πούμε ότι η εικόνα συμβολίζει τον καθαγιασμό και εξαγνισμό των υδάτων.

Εργασία

Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με τον αγιασμό των υδάτων στην Ορθόδοξη Λατρεία;

(Η εικόνα σας λέει κάτι; Από που είναι; τι συμβολίζει;)

Θαλασσάκι

Παραδοσιακό διασκευασμένο από τον Δημήτρη Τυπάλδο.

Τραγουδά η Παιδική Χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου.

Ποσειδώνας-Άγιος Νικόλαος

Θάλασσα τους θαλασσινούς μη τους θαλασσοδέρνεις

Θαλασσάκι μου και φέρε το παιδάκι μου…

(Παραδοσιακό Δωδεκανήσου)

Η θάλασσα, τα αδάμαστα στοιχεία της φύσης προκαλούσαν πάντα το φόβο και την αγωνία. Όταν οι ναυτικοί αισθάνονταν ανήμποροι να τα βάλουν με τις καταιγίδες και τα τεράστια κύματα, όταν οι μανάδες των ναυτικών προσπαθούσαν να δαμάσουν το φόβο τους, απευθύνονταν είτε στον Ποσειδώνα είτε στον Δελφίνιο Απόλλωνα, είτε στον Τρίτωνα, είτε στον Πρωτέα, είτε στους Διόσκουρους, είτε στον Άγιο Φωκά, είτε στον Άγιο Νικόλαο.  
Οι θεοί των Αρχαίων ή οι Άγιοι αργότερα, λύτρωναν τους ανθρώπους από τους φόβους τους, τους γαλήνευαν, τους χάριζαν την ελπίδα.

ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ
Γιος του Κρόνου και της Ρέας, αδελφός του Δία και του Άδη.
Εθεωρείτο κύριος της θάλασσας και όλων των φαινομένων της. Πίστευαν ότι προστάτευε τους ναυτικούς και τους ψαράδες. Με την τρίαινα του προκαλούσε αλλά και ημέρευε τις θύελλες. Κατοικούσε σε ολόχρυσο ανάκτορο στο βυθό της θάλασσας (στις Αιγές). Σύμβολα του ήταν η τρίαινα, το δελφίνι, το άλογο, το πεύκο (απ΄αυτό, συνήθως, κατασκεύαζαν τα πλοία).

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ( περ. 250 – 330)
Επίσκοπος Μύρων – Kιλικίας (περιοχή της Μ. Ασίας, βόρεια της Κύπρου). Το σκήνωμα Tου βρίσκεται στο Bari της Ιταλίας (πολιούχος της πόλης). Καθιερώθηκε ως προστάτης των θαλασσινών κατά τους Mέσους Βυζαντινούς χρόνους παίρνοντας τα σκήπτρα από τον Άγιο Φωκά. Αναφέρεται ότι, όταν ταξίδευε από την Αίγυπτο στα Ιεροσόλυμα, ο εωσφόρος σήκωσε μεγάλη τρικυμία και, ενώ όλοι περίμεναν να καταποντιστούν, μονάχα ο Άγιος Νικόλαος προσευχόταν άτρομος και κατάφερε να νικήσει τον Σατανά και να γαληνέψει τη θάλασσα.
Θεωρήθηκε, σύμφωνα με την παράδοση, ότι εκείνος πρώτος ανακάλυψε το τιμόνι! Πιστεύεται ότι έχει την δύναμη να γαληνεύει, όχι μόνο τη θάλασσα αλλά και τους ανέμους και τη βροχή: « του Αγίου Νικολάου, που είναι της γης και του πελάου».
Ο ευσεβής ναυτικός άναβε πάντα ένα κερί στον Άγιο πριν ξεκινήσει, για το καλό ταξίδι και ένα με την επιστροφή για τον καλό γυρισμό. Κομμάτι άρτου από την Αρτοκλασία που γίνεται στη γιορτή του Αγίου Νικολάου, καθώς και κόλλυβα διαβασμένα υπήρχαν πάντα στην καμπίνα του καπετάνιου μαζί με την εικόνα του. Αν τους έπιανε τρικυμία, σκορπούσαν στη θάλασσα λίγα κόλλυβα ή κομμάτι από τον άρτο και αυτή ημέρευε ( ή έτσι ήθελαν να πιστεύουν).
Στη Θράκη βούταγαν στη φουρτουνιασμένη θάλασσα και την ίδια την εικόνα του Αγίου για να κοπάσει (σύνδεση με τα αρχαία «πλυντήρια», αλλά και με το χριστιανικό έθιμο των Θεοφανίων)
Τέλος, είναι άπειρα τα καραβάκια (αφιερώματα θαλασσινών που κινδύνεψαν) που έχουν προσφερθεί στον Άγιο Νικόλαο και κρέμονται μπροστά από την εικόνα Του.
Υπήρχε, πάντοτε, στην καμπίνα του καπετάνιου κεράκι που είχαν πάρει από τον Επιτάφιο και το άναβαν για να κοπάσει το κύμα.

Η ξανθομαλού

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Αλίκη Βουγιουκλάκη

Οι άνδρες όλοι μ' αγαπούν
με το όνομά μου ξαγρυπνούν
Λένε για μια ξανθομαλλού
που το μυαλό της το 'χει αλλού

Άγιε Νικόλα γείτονα
απ' τις ματιές να γλίτωνα
που θα με ρίξουν κάτω
Εβίβα κι άσπρο πάτο

Μες την καρδιά μου ένα παιδί
που δε γυρίζει να με δει
Γύρω τριγύρω ένα σωρό
να τους αντέξω δεν μπορώ